✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 336 حافظ؛ مژده وصل تو کو کز سر جان برخیزم
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: اشتیاق وصال، رهایی از دلبستگیها و درخواست هدایت
مطالعه آرام غزل حافظ
بیتها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 336 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
مژده وصل تو کو کز سر جان برخیزم
طایر قدسم و از دام جهان برخیزم
به ولای تو که گر بنده خویشم خوانی
از سر خواجگی کون و مکان برخیزم
یا رب از ابر هدایت برسان بارانی
پیشتر زان که چو گردی ز میان برخیزم
بر سر تربت من با می و مطرب بنشین
تا به بویت ز لحد رقص کنان برخیزم
خیز و بالا بنما ای بت شیرین حرکات
کز سر جان و جهان دست فشان برخیزم
گر چه پیرم تو شبی تنگ در آغوشم کش
تا سحرگه ز کنار تو جوان برخیزم
روز مرگم نفسی مهلت دیدار بده
تا چو حافظ ز سر جان و جهان برخیزم
خلاصه تعبیر این غزل
غزل 336 با مطلع «مژده وصل تو کو کز سر جان برخیزم» درباره اشتیاق وصال، رهایی از دلبستگیها و درخواست هدایت است. تصویر پیر عاشقی که در آغوش محبوب تا صبح جوان میشود نشانه توان نوسازی روان در پرتو محبت است، نه پیشبینی رویداد. برای رسیدن به یک آرزو همه ارزشها و مسئولیتهای امروزت را قربانی نکن؛ فرصت را با اقدام آگاهانه پاس بدار.
بیت 1، «مژده وصل تو کو کز سر جان برخیزم / طایر قدسم و از دام جهان برخیزم»: خبر وصال و پرواز طایر قدسی از دام جهان. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 2، «به ولای تو که گر بنده خویشم خوانی / از سر خواجگی کون و مکان برخیزم»: رها کردن فرمانروایی در برابر پذیرفته شدن نزد یار. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 3، «یا رب از ابر هدایت برسان بارانی / پیشتر زان که چو گردی ز میان برخیزم»: درخواست باران هدایت پیش از پایان فرصت. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 4، «بر سر تربت من با می و مطرب بنشین / تا به بویت ز لحد رقص کنان برخیزم»: زندگیبخشی یاد یار حتی در تصویر گور. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 5، «خیز و بالا بنما ای بت شیرین حرکات / کز سر جان و جهان دست فشان برخیزم»: رهایی شادمانه با دیدار قامت محبوب. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 6، «گرچه پیرم تو شبی تنگ در آغوشم کش / تا سحرگه ز کنار تو جوان برخیزم»: جوان شدن جان از مهر در روزگار پیری. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 7، «روز مرگم نفسی مهلت دیدار بده / تا چو حافظ ز سر جان و جهان برخیزم»: ارزش یک لحظه دیدار در واپسین فرصت. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
جمعبندی اختصاصی: پیش از آنکه فرصت بگذرد، درخواست مهم خود را با احترام و روشنی بیان کن و برای راهنمایی از فردی آگاه کمک بگیر. مژده وصال و آغوشِ جوانکننده نشاندهنده شدت نیاز به دیدار و مهر است، اما زمان و وقوع آن از شعر قابل تعیین نیست. باران هدایت در بیت سوم یادآور ضرورت آموختن و مشورت پیش از تصمیم بزرگ است؛ مقام و عنوان را بر معنا ترجیح نده.
تعبیر فال حافظ غزل 336
تعبیر کلی غزل ۳۳۶، تعبیر امید به وصال و رهایی از یک دوره سنگین و فرساینده است. حافظ تمام غزل را با انتظار دیدار محبوب پیش میبرد و هر بار که از محبوب سخن میگوید، نوعی رهایی، جوانی و دوباره زنده شدن را به تصویر میکشد.
اگر نیت تو درباره یک رابطه عاطفی باشد، غزل بسیار پرقدرت است و نشاندهنده اشتیاق، دلتنگی و اهمیت فراوان دیدار است. با این حال، متن غزل بیشتر احساس و آرزوی وصال را بیان میکند و نمیتوان از آن بازگشت یا ازدواج قطعی را نتیجه گرفت.
در نیتهای شخصی، این غزل میتواند نشانه پایان یک دوره خستگی و شروع دوباره باشد. «برخاستن» در تقریباً تمام فضای غزل تکرار میشود و همین تکرار مفهوم حرکت، رهایی و شروع تازه را تقویت میکند.
در نیت کاری، ممکن است نشانه فرصتی باشد که دوباره انگیزه و انرژی تو را زنده کند. اگر مدتی در کاری احساس فرسودگی داشتهای، یک تغییر مثبت یا رسیدن به هدفی مهم میتواند روحیهات را دگرگون کند.
در مسائل مالی، غزل وعده پول ناگهانی نمیدهد؛ بلکه از هدایت، امید و رهایی از وابستگیهای قدیمی سخن میگوید. تصمیم مالی مهم را باید با بررسی شرایط واقعی انجام داد.
در مجموع، پیام غزل این است که یک دیدار، خبر یا اتفاق ارزشمند میتواند مانند باران بر خاک تشنه زندگی تو ببارد و دوباره امید و انگیزه ایجاد کند.
معنی و مفهوم غزل
غزل ۳۳۶ از مژده وصال آغاز میشود. حافظ منتظر خبری است که بتواند او را از تمام وابستگیهای دنیوی جدا کند. «برخاستن» در اینجا هم حرکت جسمانی و هم رهایی معنوی است.
در بیت دوم، شاعر میگوید اگر محبوب او را بنده خویش بداند، از خواجگی کون و مکان دست میکشد. یعنی ارزش ارتباط با محبوب برای او از تمام قدرتها و داراییهای جهان بیشتر است.
بیت سوم از خداوند طلب هدایت میکند. حافظ میداند که انسان ممکن است مانند گرد و غبار پراکنده شود و پیش از رسیدن به مقصد از مسیر دور بماند. بنابراین از خدا میخواهد پیش از پایان فرصت، باران هدایت بر او ببارد.
بیت چهارم با تصویر برخاستن از تربت همراه است. محبوب میتواند حتی در نمادینترین شکل، عامل دوباره زنده شدن عاشق باشد. «بوی محبوب» در اینجا میتواند هم رایحه حضور و هم امید دیدار باشد.
بیت پنجم دوباره مفهوم برخاستن را تکرار میکند. محبوب کافی است خود را نشان دهد تا شاعر از جان و جهان دست بشوید. این بیت نشان میدهد که یک نشانه کوچک از محبوب میتواند تغییر بزرگی در حال عاشق ایجاد کند.
بیت ششم از پیری و جوان شدن سخن میگوید. حافظ میخواهد تنها یک شب در آغوش محبوب باشد تا صبح با روحی جوان از کنار او برخیزد. جوانی در اینجا بیشتر جوانی دل و بازگشت شور زندگی است.
در بیت آخر، حتی مرگ نیز مانع عشق نیست. حافظ فقط یک نفس مهلت دیدار میخواهد و پس از آن حاضر است از جان و جهان برخیزد. این پایان نشان میدهد که وصال برای شاعر نهایت خواسته و آرامش است.
بیت برجسته غزل
یا رب از ابر هدایت برسان بارانی
پیشتر زان که چو گردی ز میان برخیزم
بیت 3 تصویر «درخواست باران هدایت پیش از پایان فرصت» را برجسته میکند و با محور اصلی غزل پیوند مستقیم دارد.
تعبیر این غزل برای نیتهای مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در نیت عشقی، غزل ۳۳۶ بسیار پررنگ است. تمام فضای غزل بر محور وصال، دیدار و تأثیر حضور محبوب بر جان عاشق ساخته شده است. حافظ حتی یک لحظه دیدار را از تمام داراییهای جهان ارزشمندتر میداند.
اگر شخصی در ذهن توست، این غزل نشاندهنده دلبستگی و اشتیاق عمیق است. اگر میان شما فاصله ایجاد شده، مضمون «مژده وصل» و «برخاستن» امید به تغییر شرایط را نشان میدهد، اما بازگشت قطعی را تضمین نمیکند.
اگر در رابطه هستی، حضور و محبت طرف مقابل میتواند انرژی و امید زیادی به تو بدهد. با این حال، رابطه سالم باید بر پایه توجه و تعهد متقابل باشد، نه انتظار و فداکاری یکطرفه.
تعبیر گشایش
تصویر پیر عاشقی که در آغوش محبوب تا صبح جوان میشود نشانه توان نوسازی روان در پرتو محبت است، نه پیشبینی رویداد. پیش از آنکه فرصت بگذرد، درخواست مهم خود را با احترام و روشنی بیان کن و برای راهنمایی از فردی آگاه کمک بگیر.
تعبیر کار و آینده شغلی
در نیت کاری، غزل ۳۳۶ میتواند نشانه خروج از دورهای از خستگی و پیدا شدن انگیزه تازه باشد. اگر مدتی احساس میکنی انرژی یا علاقهات به کار کم شده، یک فرصت جدید یا رسیدن به هدفی مهم میتواند دوباره تو را فعال کند.
بیت مربوط به «ابر هدایت» نیز نشان میدهد برای تصمیم شغلی بهتر است از مشورت و راهنمایی استفاده کنی. شاید مسیر درست کاملاً واضح نباشد و نیاز داشته باشی پیش از تغییر بزرگ، اطلاعات بیشتری جمع کنی.
اگر پیشنهاد کاری تازهای داری، آن را جدی بررسی کن؛ اما تصمیم نهایی را بر اساس شرایط واقعی، درآمد، امنیت شغلی و امکان رشد بگیر.
تعبیر دوراهی و تصمیم
برای رسیدن به یک آرزو همه ارزشها و مسئولیتهای امروزت را قربانی نکن؛ فرصت را با اقدام آگاهانه پاس بدار. گزینهها را بر اساس ارزش، هزینه و پیامد مقایسه کن.
پرسشهای رایج درباره این غزل
پیام اصلی غزل ۳۳۶ برای نیت من چیست؟
پیام اصلی غزل، امید به وصال و رهایی از یک دوره سنگین است. اگر خواستهای عمیق داری، هنوز میتوانی برای رسیدن به آن امیدوار باشی؛ اما در کنار امید، هدایت و تصمیم درست را نیز جدی بگیر.
اگر منتظر بازگشت یک نفر هستم، این غزل چه میگوید؟
غزل اشتیاق شدید برای دیدار و مژده وصال را نشان میدهد و از نظر عاطفی بسیار امیدوارکننده است. با این حال، بازگشت قطعی از متن غزل نتیجه نمیشود. بهتر است به ارتباط واقعی، پیام، دیدار و رفتار طرف مقابل توجه کنی.
آیا غزل ۳۳۶ برای نیت عشقی مناسب است؟
بله، عشق و وصال محور اصلی غزل هستند. حافظ حتی یک لحظه دیدار محبوب را از تمام داراییهای جهان ارزشمندتر میداند و حضور او را عامل جوان شدن دل میبیند. این غزل برای نیت عشقی، نشانه اشتیاق و امید به نزدیک شدن است.
اگر نیت من کار یا مسائل مالی باشد، چه برداشتی دارد؟
در نیت کاری، غزل میتواند نشانه شروع دوباره، پیدا شدن مسیر روشن و بازگشت انگیزه باشد. در مسائل مالی نیز بیشتر به گشایش و هدایت اشاره دارد تا سود ناگهانی. اگر فرصت جدیدی داری، آن را بررسی کن ولی تصمیم مالی را با محاسبه و اطلاعات واقعی بگیر.
مهمترین توصیه حافظ در این غزل چیست؟
امیدت را حفظ کن، اما برای رسیدن به خواستهات از هدایت و آگاهی کمک بگیر. از وابستگیهای فرساینده فاصله بگیر و آماده شروع دوباره باش. یک دیدار، خبر یا فرصت مناسب میتواند روحیه و انگیزه تو را دوباره جوان کند.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
غزل 336 با مطلع «مژده وصل تو کو کز سر جان برخیزم» درباره اشتیاق وصال، رهایی از دلبستگیها و درخواست هدایت است. تصویر پیر عاشقی که در آغوش محبوب تا صبح جوان میشود نشانه توان نوسازی روان در پرتو محبت است، نه پیشبینی رویداد. برای رسیدن به یک آرزو همه ارزشها و مسئولیتهای امروزت را قربانی نکن؛ فرصت را با اقدام آگاهانه پاس بدار.
بیت 1، «مژده وصل تو کو کز سر جان برخیزم / طایر قدسم و از دام جهان برخیزم»: خبر وصال و پرواز طایر قدسی از دام جهان. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 2، «به ولای تو که گر بنده خویشم خوانی / از سر خواجگی کون و مکان برخیزم»: رها کردن فرمانروایی در برابر پذیرفته شدن نزد یار. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 3، «یا رب از ابر هدایت برسان بارانی / پیشتر زان که چو گردی ز میان برخیزم»: درخواست باران هدایت پیش از پایان فرصت. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 4، «بر سر تربت من با می و مطرب بنشین / تا به بویت ز لحد رقص کنان برخیزم»: زندگیبخشی یاد یار حتی در تصویر گور. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 5، «خیز و بالا بنما ای بت شیرین حرکات / کز سر جان و جهان دست فشان برخیزم»: رهایی شادمانه با دیدار قامت محبوب. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 6، «گرچه پیرم تو شبی تنگ در آغوشم کش / تا سحرگه ز کنار تو جوان برخیزم»: جوان شدن جان از مهر در روزگار پیری. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 7، «روز مرگم نفسی مهلت دیدار بده / تا چو حافظ ز سر جان و جهان برخیزم»: ارزش یک لحظه دیدار در واپسین فرصت. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمیتوان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
درس زندگی: پیش از آنکه فرصت بگذرد، درخواست مهم خود را با احترام و روشنی بیان کن و برای راهنمایی از فردی آگاه کمک بگیر. برای رسیدن به یک آرزو همه ارزشها و مسئولیتهای امروزت را قربانی نکن؛ فرصت را با اقدام آگاهانه پاس بدار.
پیام کامل حافظ
پیام حافظ در این غزل آن است که اشتیاق وصال، رهایی از دلبستگیها و درخواست هدایت را با خودفریبی یکی ندانیم. پیش از آنکه فرصت بگذرد، درخواست مهم خود را با احترام و روشنی بیان کن و برای راهنمایی از فردی آگاه کمک بگیر.
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهامبخش از غزل است؛ برای تصمیمهای مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.